Αν ο συγκεκριμένος Αύγουστος ήταν αφιερωμένος στη διοργανώτρια πόλη της 28ης Ολυμπιάδας, ο Σεπτέμβριος, όπως και κάθε Σεπτέμβριος, είναι αφιερωμένος στη Θεσσαλονίκη, τη διοργανώτρια πόλη της 69ης Διεθνούς Έκθεσης, ενός θεσμού με αυξανόμενη οικονομική, εμπορική, πολιτική, πολιτισμική σημασία.
Καθώς λοιπόν όλα τα βλέμματα είναι πλέον στραμμένα στη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη, ο «Δημόσιος Τομέας» παίρνει την αφορμή να «φωτίσει» τις ποικίλες πτυχές αυτής της περιοχής, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, τα αναπτυξιακά της πλεονεκτήματα, τα μειονεκτήματα, που με τις σωστές πολιτικές αποφάσεις μπορούν άμεσα να μετατραπούν σε εφαλτήρια δυναμικής ανάπτυξης.
Για το σκοπό αυτό, μιλά με τον υπουργό Μακεδονίας-Θράκης κ. Νίκο Τσιαρτσιώνη, ο οποίος με λόγο σαφή, ρητό και αναλυτικό αναλύει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής, τα γεωστρατηγικά της πλεονεκτήματα, τους τομείς στους οποίους θα πρέπει να δοθεί έμφαση και το όραμα (αλλά και τη στρατηγική) του Υπουργείου για να βρεθεί η περιοχή στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος.
1. Η Θεσσαλονίκη ειδικότερα και η Μακεδονία γενικότερα, είναι η πύλη της χώρας μας προς το Βορρά. Ποια πλεονεκτήματα και ποια προβλήματα συνεπάγεται η θέση αυτή;
Η Θεσσαλονίκη καλείται σήμερα να παίξει το ρόλο του πόλου ανάπτυξης για τη σύνολη ενδοχώρα της. Το μοντέλο που η κυβέρνησή μας προωθεί βασίζεται στην εφαρμογή πολιτικών για την περιφερειακή ανάπτυξη που θα εξαλείφουν τις περιφερειακές δυσλειτουργίες και ανισότητες, προωθώντας τη στήριξη τοπικών και περιφερειακών πρωτοβουλιών, που θα ενδυναμώνουν τα πλεονεκτήματα της κάθε περιοχής, καθιστώντας τες ελκυστικές για επενδυτικές πρωτοβουλίες.
Η Θεσσαλονίκη, αφού κινήθηκε ανάμεσα σε διάφορες στοχεύσεις, αυτή τη στιγμή συγκεντρώνει όλα τα απαραίτητα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες για τη μετατροπή της σε ένα διεθνές διοικητικό κέντρο. Είναι ήδη η έδρα μιας σειράς διεθνών οργανισμών, ινστιτούτων και δράσεων: Σύμφωνο Σταθερότητας, Διεθνές Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης του ΟΗΕ, Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων, Τράπεζα Παρευξείνειας Συνεργασίας, CEDEFOP κλπ.
Η ιδιότητά της ως «κέντρου» όμως, δεν αφορά μόνο το διεθνή προσανατολισμό της Θεσσαλονίκης, αλλά και το ρόλο της ως δεύτερου πόλου της χώρας και ως περιφερειακού κέντρου για το Βορειοελλαδικό χώρο.
Η πόλη αποτελεί σημείο αναφοράς για μια περιοχή στην οποία εξασκούνται όλες οι οικονομικές δραστηριότητες και των τριών κλάδων της οικονομίας, από την παραγωγή και τη μεταποίηση, το εμπόριο και τη ναυτιλία, τις υπηρεσίες και τον τουρισμό μέχρι την ανάπτυξη της καινοτομίας και των τεχνολογιών.
Η Θεσσαλονίκη, στον αιώνα που διανύουμε, διεκδικεί ρόλο πρωταγωνιστικό. Δεν έρχεται ως συμπλήρωμα ή ως δεύτερη σημαντική πόλη της Ελλάδας. Η Θεσσαλονίκη, ως οντότητα, ανήκει στην ευρύτατη ενδοχώρα της. Εδώ προσβλέπουν οι πολίτες όλης της Βόρειας Ελλάδας και των χωρών της Βαλκανικής. Ανέκαθεν ήταν ο σύνδεσμός τους με τη μητέρα – θάλασσα. Τη Μεσόγειο. Και άρα με όλους τους πολύτιμους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν ανά τους αιώνες γύρω απ’ αυτήν. Και σήμερα, είναι η πόλη με τον υψηλό δείκτη ανάπτυξης που συνδέει τους πολίτες της Βαλκανικής με την Ευρώπη.
Η Θεσσαλονίκη, η Βόρεια Ελλάδα και η ΝΑ Ευρώπη, διεκδικούν με αξιώσεις, να αναλάβουν τη διοργάνωση της Παγκόσμιας Έκθεσης EXPO του 2008. Το Διεθνές Γραφείο Εκθέσεων δηλώνει πως θέλει να στραφεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον προς την περιοχή, αναγνωρίζοντας πως δεν αποτελεί πλέον μέρος του προβλήματος, αλλά κόμβο ελπίδας και ανάπτυξης.
O Πρωθυπουργός της χώρας και σύσσωμη η πολιτική ηγεσία διαβεβαίωσαν τη Διεθνή Εξεταστική Επιτροπή πως υπάρχει η βούληση, η οικονομική και πολιτική δυνατότητα, ούτως ώστε να διοργανωθεί στη Θεσσαλονίκη το 2008 μια έκθεση σταθμός στο θεσμό των Παγκόσμιων Εκθέσεων. Το θέμα της πρότασης της Θεσσαλονίκης: «Μητέρα Γη- Terra Mater, Γνώση της γης , Γεωργία, Διατροφή».
Αυτό είναι το όραμα για το κοινό μας αύριο. Η Θεσσαλονίκη και η ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης και της Μεσογείου, να βρεθεί στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος αναζητώντας την ελπίδα και την πρόταση για τα δυσεπίλυτα προβλήματα της προστασίας της γης, του πλανήτη μας, της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας, της καταπολέμησης της πείνας και της ανέχειας. Ζητούμε τη στήριξη απ’ όλους τους λαούς και τις κυβερνήσεις της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, για να έρθει αυτή η παγκόσμιας σημασίας διοργάνωση στη Θεσσαλονίκη.
2. Ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες της οικονομίας της Βορείου Ελλάδας;
Στη Θεσσαλονίκη βρίσκονται εγκατεστημένα σύγχρονα δίκτυα χερσαίων, θαλάσσιων και αεροπορικών μεταφορών, τηλεπικοινωνιών, και δομών υποστήριξης της επιχειρηματικότητας και της επιστημονικής ανάπτυξης. Υπάρχει πολύ σημαντική πρωτογενής καλλιτεχνική και πνευματική παραγωγή και οι αντίστοιχοι θεσμοί που τη στηρίζουν, καθώς και μεγάλη ερευνητική δραστηριότητα στα πλαίσια, τόσο των δύο Πανεπιστημίων, όσο και των επιχειρήσεων.
Σήμερα, η Μακεδονία και η Θράκη, συνεισφέρουν πάνω από το ¼ του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος και απασχολούν πάνω από το 23% του ελληνικού εργατικού δυναμικού. Παράγεται το 35% του αγροτικού προϊόντος και το 30% του βιομηχανικού προϊόντος της χώρας.
Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι η Θεσσαλονίκη καταλαμβάνει κεντρικό ρόλο στους εθνικούς σχεδιασμούς για τον αναπροσανατολισμό της τουριστικής πολιτικής από το μοντέλο του μαζικού τουρισμού, που υποχωρεί σε διεθνές επίπεδο, έχοντας εξαντλήσει τα όριά του, αλλά και τους φυσικούς πόρους, σε ένα ήπιο μοντέλο παρεμβάσεων μικρής κλίμακας για την ανάπτυξη εξατομικευμένων και υψηλής ποιότητας υπηρεσιών τουρισμού ειδικών ενδιαφερόντων.
Η χρονική συγκυρία ισχυροποιεί, όσο ποτέ, τη γεωστρατηγική θέση της χώρας μας αναδεικνύοντάς την Ελλάδα σε κέντρο διασυνοριακής επιχειρηματικής συνεργασίας και προώθησης επιχειρηματικών δράσεων και πρωτοβουλιών.
Η Ελλάδα είναι το μοναδικό κράτος-μέλος της Ε.Ε. στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. Η χώρα μας διαθέτει μεγάλη εμπειρία σε θέματα ευρωπαϊκής πολιτικής και προσαρμογής με το «ευρωπαϊκό κεκτημένο».
Παράλληλα, η επενδυτική δραστηριότητα των ελληνικών επιχειρήσεων στη ΝΑ Ευρώπη παρουσιάζει μία αξιόλογη δυναμική. Οι προοπτικές αυτές δημιουργούν ένα σταθερό περιβάλλον οικονομικής συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες που επιδιώκουν την ευρωπαϊκή τους προοπτική, όσο και με τις νεοεισελθείσες στην Ε.Ε.
Το 2008 η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα ενταχθούν στην Ενωμένη Ευρώπη. Τα βόρεια σύνορα της χώρας μας θα ανοίξουν και θα διευρυνθούν. Η περιοχή θα γίνει ακόμη περισσότερο «προσπελάσιμη» προσφέροντας τις κατάλληλες συνθήκες ενός «ενιαιοποιημένου» χώρου, με προοπτικές περαιτέρω οικονομικής και επιχειρηματικής συνεργασίας, στη βάση του αμοιβαίου οφέλους.
3. Σε ποιους τομείς πιστεύετε ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση, προκειμένου να τονωθεί η οικονομική ανάπτυξη της περιοχής;
Χρειάζεται ένας ρεαλιστικός επαναπροσδιορισμός του «τουριστικού προφίλ» της Βόρειας Ελλάδας. Δεν αξιοποιήθηκε η ανεκτίμητη πολιτιστική και αρχαιολογική κληρονομιά, αλλά και το ποικιλόμορφο φυσικό κάλλος που διαθέτουν όλοι οι νομοί της Μακεδονίας και Θράκης. Δεν υποστηρίχθηκαν πρωτοβουλίες που θα αναδείκνυαν τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής μετατρέποντάς τες σε πόλο έλξης για έλληνες και αλλοδαπούς τουρίστες. Αυτή η γεωγραφική περιοχή θα μπορούσε να αποτελέσει επίκεντρο αναρίθμητων τουριστικών προορισμών και δραστηριοτήτων όλο το χρόνο.
Παράλληλα, οι προσφερόμενες υπηρεσίες του τουριστικού κλάδου στη Βόρεια Ελλάδα δεν καλύπτουν τις σύγχρονες διεθνείς τάσεις και απαιτήσεις.
Προσβλέπουμε σε ένα νέο δυναμικό ξεκίνημα, δημιουργώντας τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να καταστεί έμπρακτα ο τουρισμός, η «βαριά βιομηχανία της χώρας μας». Αυτή η στόχευση είναι ρεαλιστική και φέρει την προσωπική σφραγίδα του Πρωθυπουργού, ο οποίος έχει θέσει την τουριστική μας πολιτική ανάμεσα στις βασικές προτεραιότητες της νέας διακυβέρνησης. Η ίδρυση του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης δίνει, έστω και με καθυστέρηση για τη χώρα μας, το βάρος που πρέπει στον τομέα αυτό.
Επιβάλλεται η δημιουργία ενός ευνοϊκότερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος, το οποίο θα βοηθήσει σημαντικά τους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο. Ο νέος αναπτυξιακός νόμος θα συμβάλλει στον εκσυγχρονισμό του τουριστικού κλάδου στη χώρα μας και συμβάλλει στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.
Παράλληλα, όμως με την προοπτική ανάληψης της διοργάνωσης της Παγκόσμιας Έκθεσης EXPO 2008 από τη Θεσσαλονίκη, η περιοχή της Βόρειας Ελλάδας αποκτά μια ιδιαίτερη δυναμική.
Οι προβλέψεις με τα σημερινά δεδομένα μιλούν για 4,5 εκατομμύρια επισκέπτες τη χρονιά εκείνη στην Ελλάδα. Απ’ αυτούς, πάνω από το 25%, πιστεύουμε πως θα συνδυάσει την επίσκεψη στην EXPO με το ιδιαίτερο φυσικό κάλλος του Βορειοελλαδικού χώρου.
Ένας συνδυασμός επενδύσεων στον τομέα του τουρισμού ειδικών ενδιαφερόντων μπορεί να προσελκύσει πολύ μεγαλύτερους αριθμούς επισκεπτών και σε άμεση σύνδεση με όλα τα πολιτιστικά γεγονότα που θα προηγηθούν και θα ακολουθήσουν την Παγκόσμια Έκθεση, μετατρέπουν τη Βόρεια Ελλάδα σε έναν από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς στη Νότια Ευρώπη.
H Μακεδονία και Θράκη αποτελούν τον κορμό της γεωργικής παραγωγής στη χώρα μας. Χρειάζεται μια νέα επιθετική αγροτική πολιτική, με έμφαση στην παραγωγή προϊόντων ποιότητας και υψηλής προστιθέμενης αξίας, στην υιοθέτηση νέων, πιο αποδοτικών και φιλικών προς στο περιβάλλον μεθόδων καλλιέργειας, στην τυποποίηση και τη μεταποίηση των αγροτικών μας προϊόντων.
Επίσης, για την ενίσχυση του επιχειρηματικού κλίματος στη Βόρεια Ελλάδα, προχωρούμε στην απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης, στην αναμόρφωση του πτωχευτικού δικαίου, σε οργανωμένο χωροταξικό σχεδιασμό και στη δημιουργία σύγχρονων βιομηχανικών υποδομών.
Παράλληλα, ενισχύουμε την εξωστρέφεια της οικονομίας μας. Ενεργοποιήσαμε άμεσα το Εθνικό Συμβούλιο Εξαγωγών με στόχο να ενισχύσουμε αποτελεσματικά την εξαγωγική προσπάθεια.
4. Ποιοι είναι οι στόχοι του Υπουργείου για την περαιτέρω συνολική ανάπτυξη της Βορείου Ελλάδος;
Το όραμα μας για την ανάπτυξη της Βόρειας Ελλάδας και η πολιτική βούληση της κυβέρνησης να αποτελέσουν η Μακεδονία και Θράκη την αιχμή του δόρατος της εθνικής περιφερειακής ανάπτυξης εκφράστηκαν, με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο, δια στόματος του ίδιου του πρωθυπουργού όταν επισκέφθηκε το υπουργείο.
· Εργαζόμαστε για μια άνοιξη επιχειρηματικότητας.
· Δημιουργούμε (με το νέο σύστημα αδειοδότησης των επιχειρήσεων, με το νέο φορολογικό και αναπτυξιακό νόμο) ένα γόνιμο περιβάλλον για την προσέλκυση επενδύσεων, την ίδρυση επιχειρήσεων, τη δημιουργία νέων θέσεων δουλειάς.
· Στηρίζουμε τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
· Ενθαρρύνουμε έμπρακτα τη νέα επιχειρηματικότητα.
· Στεκόμαστε δίπλα στον αγροτικό κόσμο να κρατηθεί και να ευημερήσει στη γη του.
· Προωθούμε συγκροτημένο πλαίσιο μέτρων για να βάλουμε φραγμό στην ακρίβεια.
· Δίνουμε έμφαση στην προστασία του καταναλωτή και την ποιότητα των τροφίμων.
· Επενδύουμε σε μια επανάσταση ποιότητας.
Το ΥΜΑ-Θ θα παίξει το ρόλο του αναπτυξιακού πόλου για το Βορειοελλαδικό χώρο και την ευρύτερη περιοχή. Ήδη σχεδιάζουμε αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία του ΥΜΑ-Θ, ώστε να ανταποκριθούμε στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Μέχρι το τέλος του χρόνου, προσαρμόζουμε πλήρως τη δομή του υπουργείου. Προχωράμε στην υλοποίηση Στρατηγικού Σχεδίου Παρακολούθησης της Ανάπτυξης, αναδεικνύοντας το υπουργείο και τις υπηρεσίες του σε κομβικό σημείο πληροφόρησης σε Ελλάδα και ΝΑ Ευρώπη.
Με στόχο την ενισχυμένη ανταγωνιστικότητα και εργαλεία τη διασυνοριακή συνεργασία και τη δημιουργία διαπεριφερειακών και διεθνικών δικτύων, η Βόρεια Ελλάδα πρέπει να διαμορφώσει πολύ σύντομα τη δική της μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή στρατηγική.
Πρέπει και δικαιούται να μετατραπεί σε ενεργειακό, εμπορευματικό και διαμετακομιστικό κόμβο της ΝΑ Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Η στρατηγική αυτή είναι περισσότερο από ποτέ άλλοτε αναγκαία, καθώς οι νέες Κοινοτικές πολιτικές θα είναι στοχευμένες και θα δίνουν έμφαση στην ανταγωνιστικότητα των Περιφερειών.
Οι τρεις Περιφέρειες της Βόρειας Ελλάδας πρέπει να συγκροτηθούν σε δίκτυο, όπου τα στρατηγικά μειονεκτήματα της μιας, θα αντισταθμίζονται από τα στρατηγικά πλεονεκτήματα της άλλης, δια του οποίου, όλες μαζί, θα αποκτήσουν το αναγκαίο-στον σύγχρονο διεθνή οξυμένο ανταγωνισμό-οικονομικό μέγεθος.
Κεντρικό πεδίο πρέπει να αποτελέσει η ανάπτυξη της καινοτομίας και η ενσωμάτωση της στην τοπική παραγωγή, πάλι μέσω δικτυώσεων.