Η Κομοτηνή, πρωτεύουσα του νομού Ροδόπης, είναι χτισμένη μέσα στον Θρακικό κάμπο και στους πρόποδες της οροσειράς της Ροδόπης, σε υψόμετρο 32-38 μ. Μια πόλη που συνδυάζει το παλιό με το καινούριο, τα νεοκλασικά κτίρια με τις μοντέρνες μονοκατοικίες, τα γραφικά πέτρινα δρομάκια με τις μεγάλες λεωφόρους, τα καμπαναριά με τους μιναρέδες που υψώνονται μαζί στον καταγάλανο ουρανό. Ο πληθυσμός της σχηματίζει ένα πολύχρωμο μωσαϊκό. Χριστιανοί και μουσουλμάνοι ζουν ειρηνικά μαζί.

Αξιοθέατα:

• Τα ερείπια του τείχους του Βυζαντινού οικισμού, στο κέντρο της πόλης.
• Η παλαιά πόλη, γύρω από το κάστρο, με έντονο παραδοσιακό χρώμα.
• Η παλαιά αγορά
• Τα αρχοντικά της πόλης
• Η Αρμένικη γειτονιά
• Το Γενι Τζαμί.
• Ο Τενεκέ Μαχαλάς.
• Το αρχαιολογικό μουσείο
• Το λαογραφικό μουσείο
• Το Εκκλησιαστικό μουσείο
  
• Η Εκκλησία της Παναγίας
• Το άλσος με το ζωολογικό κήπο
• Το Εσκί Τζαμί
  
• Το πυκνό δάσος και ο γραφικός μύλος του Τσάμη.
• Η παραλία στο Φανάρι.
• Τα ερείπια Βυζαντινού φρουρίου, στην περιοχή της Νυμφαίας, 16 χλμ Β από την Κομοτηνή.
• Τα ερείπια της Βυζαντινής πόλης Γρατανιού, κοντά στο χωριό Γρατίνη, 19 χλμ ΒΑ από την Κομοτηνή.
• Το Παπίκιο Όρος, 20 χλμ από την Κομοτηνή.
• Το μεσαιωνικό γεφύρι, με τρία τόξα, κοντά στο χωριό Πάτερμα,
• Ο Θολωτός Τάφος, κοντά στο χωριό Σύμβολα, 8 χλμ Β από την Κομοτηνή.
• Το τοξωτό μεσαιωνικό γεφύρι του Κομψάτου, κοντά στον Πολύανθο.
• Ο νεολιθικός οικισμός, κοντά στο χωριό Παραδημή, 12 χλμ ΒΔ από την Κομοτηνή.
• Τα ερείπια μονόχωρου Βυζαντινού Ναού, κοντά στην Κερασιά
• Τα ερείπια της Βυζαντινής Μοσυνούπολης, 5 χλμ Δ από την Κομοτηνή, κοντά στο χωριό Μίσχος,
• Τα ερείπια της Αναστασιούπολης, στα όρια των νομών Ξάνθης και Ροδόπης, περίπου 30 χλμ Δ από την Κομοτηνή.
• Το μοναστήρι Φατηριάκα, της Παναγίας Φανερωμένης, 12 χλμΝΔ από την Κομοτηνή.

Στη καρδιά της πόλης βρίσκεται το καταπράσινο πάρκο της Αγίας Παρασκευής και το ανοιχτό θέατρο που φιλοξενεί πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις. Τα "Ελευθέρια τον Μάιο", το "πολιτιστικό καλοκαίρι", το "φεστιβάλ Λαϊκών Δρώμενων", καθώς επίσης το "περιφερειακό θέατρο", το "ανοιχτό πανεπιστήμιο" κ.α. αποτελούν μόνιμους πολιτιστικούς θεσμούς της πόλης.

Σε μια απόσταση 6 χμ ΒΔ της Κομοτηνής βρίσκεται το δάσος της Νυμφαίας. Είναι ένας χώρος για αναψυχή, ψυχική ηρεμία, περίπατο, παιχνίδι, άθληση και περιβαλλοντική εκπαίδευση. Το δάσος αυτό διασχίζεται από ασφαλτοστρωμένο δρόμο που οδηγεί στο Βυζαντινό Φρούριο και στο ιστορικό Οχυρό της Νυμφαίας.

Οικισμοί - τοπωνύμια Δήμος Κομοτηνής:

Δ.Δ. Κομοτηνής (Κομοτηνή, Ήφαιστος, Μέγα Κρανοβούνι, Μεσοχώρι, Μικρό Κρανοβούνι, Παραδημή, Σχολή Αστυνομίας, Υφαντές)
Δ.Δ. Ανθοχώρι (Ανθοχώρι)
Δ.Δ. Γρατίνη (Γρατινή)
Δ.Δ. Θρυλορίου (Θρυλόριο, Ροδίτης, Φύλακας)
Δ.Δ. Ιτέα (Ιτέα)
Δ.Δ. Κάλχαντος (Κάλχας, Ιάμπολη, Μεγάλη ¢δα, Μύτικας, Σαρακηνή, Τυχηρό)
Δ.Δ. Καρυδιάς (Καρυδιά)
Δ.Δ. Κηκίδιο (Κηκίδι)
Δ.Δ. Κόσμιο (Κόσμιο)
Δ.Δ. Πανδρόσου (Πάνδροσος, Νυμφαία, Σύμβολα)
Δ.Δ. Σιδηράδες (Σιδηράδες)
Δ.Δ. Στυλάριο (Στυλάριο)