Η Μακεδονία αποτελεί το μεγαλύτερο γεωγραφικό διαμέρισμα της Β. Ελλάδος. Έχει έκταση 34.036 τετρ. χλμ. Συνορεύει Α με τη Θράκη, Β με τη Βουλγαρία και την Π.Γ.Δ.Μ. (F.Y.R.O.M.), Δ με την Αλβανία, ενώ Ν συνορεύει με το γεωγραφικό διαμέρισμα της Θεσσαλίας και βρέχεται από το Αιγαίο Πέλαγος.

Ειδικότερα τα σύνορα του διαμερίσματος αυτού είναι: Νότια το Αιγαίο Πέλαγος, από τις εκβολές του ποταμού Νέστου, στη δυτική πλευρά της Θράκης, έως τη παραλία Αιγάνης, κοντά στο Πλαταμώνα, στη βόρεια πλευρά της Θεσσαλίας. Στη συνέχεια προς Ν. σύνορα του διαμερίσματος είναι οι νομοί Λαρίσης και Τρικάλων της Θεσσαλίας ως και ένα τμήμα της Ηπείρου έως τη κορυφή Μαυροβούνι της Πίνδου. Δυτικά δε είναι η Ήπειρος από τη κορυφή Μαυροβούνι ως τη λίμνη Μεγάλη Πρέσπα. Και προς Β. είναι τα σύνορα της Π.Γ.Δ.Μ. (F.Y.R.O.M.) σε μήκος 244 χλμ. και στη συνέχεια τα σύνορα της Βουλγαρίας με ίσο περίπου μήκος. Τέλος Α. είναι ο Νομός Ξάνθης της Θράκης, με φυσική διαχωριστική γραμμή κατά το μεγαλύτερο μέρος με τον ποταμό Νέστο. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Μακεδονίας στα όρια αυτά είναι: Πλάτος (φ) 39° 50’ Βόρειο ως και 41° 32’ Β, Μήκος (λ) 20° 47’ Ανατολικό και 24° 47’ Α. Οι μέσες συντεταγμένες είναι (φ) 40° 30’ Β και (λ) 23° 00’ Α. που συμπίπτουν με τη θέση του χωρίου Νέο Ρύσιο στο Νομό Θεσσαλονίκης. Τα δύο από τα τρία «τριεθνή» σημεία των Ελληνικών συνόρων βρίσκονται στα Μακεδονικά σύνορα, το ένα εντός της λίμνης Μεγάλη Πρέσπα, νότια της νησίδας Μάλι Γκραντ ή Αχίλλειον, το δε άλλο επί κορυφής του όρους Μπέλλες (Κερκίνη) με υψόμετρο 1.883 μ. (το τρίτο βρίσκεται στα σύνορα της Θράκης).

Η Μακεδονία κατά το μεγαλύτερο μέρος της είναι ορεινή. Το σύνολο της έκτασής της κατανέμεται ως εξής: το 34,7% πεδινό, το 25,9% ημιορεινό και το 39,4% ορεινό.

Οι οροσειρές της Μακεδονίας είναι απολήξεις μεγάλων ορεινών όγκων που βρίσκονται έξω από τα ελληνικά σύνορα. Από τα ψηλότερα βουνά της περιοχής είναι το όρος Φαλακρό (2.111 μ.), το Μενοίκιο (1.963 μ.), η οροσειρά Τσιγγέλι (1.294 μ.), η οροσειρά Βροντούς (1.849 μ.), η Κερκίνη (2.031 μ.), το Μαυροβούνι (1.179 μ.), ο ´Αθως (2.033 μ.), ο Χορτιάτης (1.201 μ.), το Βίτσι (2.128 μ.), η οροσειρά του Γράμμου (2.520 μ.), το Σινιάτσικο (2.114 μ.) και τα Χάσια (1.565 μ.).

Η Μακεδονία έχει πολλές μεγάλες και εύφορες πεδιάδες. Εκτείνονται στο μήκος των ποταμών της και χωρίζονται από τις μακριές οροσειρές της. Οι μεγαλύτερες από αυτές είναι: η πεδιάδα της Χρυσουπόλεως στο Ν. Καβάλας, η πεδιάδα της Δράμας στον ομώνυμο νομό, η πεδιάδα του Στρυμόνα στο Ν. Σερρών και οι πεδιάδες του Κιλκίς, της Θεσσαλονίκης, των Γιαννιτσών, της Βέροιας, της Έδεσσας, της Κατερίνης και της Χαλκιδικής στους ομώνυμους νομούς.

Το δυτικό τμήμα της Μακεδονίας είναι και το πιο ορεινό τμήμα της . Εκεί, απαντώνται οροπέδια που εκτείνονται ανάμεσα στις οροσειρές. Τα πιο σημαντικά είναι: της Φλώρινας, της Πτολεμαϊδας, της Κοζάνης, της Καστοριάς και των Γρεβενών.

Οι μεγαλύτεροι ποταμοί της Μακεδονίας είναι ο Νέστος, που πηγάζει στο Βουλγαρικό έδαφος και έχει 143 χλμ. μήκος στο ελληνικό έδαφος, ο Στρυμόνας που επίσης πηγάζει στη Βουλγαρία και έχει 104 χλμ. μήκος στο ελληνικό έδαφος, ο Αγγίτης που είναι παραπόταμος του Στρυμόνα, ο Γαλλικός που πηγάζει από τα Κρούσια και έχει μήκος 73 χλμ., ο Αξιός που πηγάζει στη Σερβία και έχει μήκος 82 χλμ. στο ελληνικό έδαφος, ο Λουδίας και ο Αλιάκμονας που πηγάζει από το Γράμμο και έχει μήκος 314 χλμ.

Η Μακεδονία έχει πολλές λίμνες. Οι κυριότερες είναι : η Κερκινίτιδα, που σχηματίζεται στο ρου του Στρυμόνα, η λίμνη της Δοϊράνης, η λίμνη του Λαγκαδά (Κορώνεια), η Βόλβη, η Βεγορίτιδα, η μικρή λίμνη των Πετρών, η λίμνη της Καστοριάς και οι Πρέσπες (Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα).

Επιπλέον, η Μακεδονία παρουσιάζει πολλές μεταλλικές πηγές με αξιόλογη χημική σύσταση και θεραπευτικές ιδιότητες. Κυριότερες εξ αυτών είναι: Πηγές Λαγκαδά, Πηγές Σέδες, Πηγές Γιάννες, (Κιλκίς), Πηγές ( Λουτρά Λουτροχωρίου ή Μπάνια ) στο Λουτροχώρι νομού Πέλλης, Πηγές Χαλκιδικής, Πηγές Δουμπιών: (Χαλκιδική), Πηγές ( Λουτρά Λουτρακίου ή Ποζάρ ) στο Λουτράκι νομού Πέλλης, Πηγές Σιδηροκάστρου, Πηγές Νιγρίτας (Επαρχία Βισαλτίας, νομού Σερρών), Πηγές Έξω-Σου (Ξυνό νερό), Πηγές Ελευθερών.

Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα των ακτών της Μακεδονίας απαντάται στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, που καταλήγει σε τρεις μικρότερες χερσονήσους, σχηματίζοντας τους κόλπους της Κασσάνδρας και τον Σιγγιτικό. Ανατολικά βρίσκεται ο κόλπος της Καβάλας, που κλείνει με το ακρωτήριο Κοέν απέναντι. Νησιά της Μακεδονίας αποτελούν η Θάσος αντίκρυ από τις ακτές της Ανατολικής Μακεδονίας, στo νομό Καβάλας, η Αμμουλιανή στον Κόλπο του ´Αγ. Όρους, στo νομό Χαλκιδικής και ο Αγ. Αχίλλειος στη Λίμνη της Μικρής Πρέσπας.

Το υπέδαφος της Μακεδονίας είναι πλούσιο σε ορυκτό πλούτο. Τα κυριότερα μεταλλεύματα είναι ο χρωμιούχος σίδηρος, το χρωμιούχο σιδηρονικέλιο, ο χρωμίτης και ο λευκόλιθος. Σε μικρότερες ποσότητες υπάρχουν κοιτάσματα αμίαντου και χαλκού.

Τα δάση στη Μακεδονία καλύπτουν πάνω από το 25% της επιφάνειάς της. Τα περισσότερα βρίσκονται στα βουνά της Δ. Μακεδονίας και στα όρη στα σύνορά της με την Π.Γ.Δ.Μ. (F.Y.R.O.M.) και τη Βουλγαρία. Τα δέντρα που κυριαρχούν είναι οι βαλανιδιές, οι οξυές, η μαύρη πεύκη και τη ρητινόπευκα.

Στα παράλια της Μακεδονίας το κλίμα είναι ήπιο και έχει τα χαρακτηριστικά του μεσογειακού κλίματος. Όσο προχωρούμε προς το εσωτερικό, που απομονώνεται από την ευεργετική επίδραση του Αιγαίου με μεγάλα βουνά, το κλίμα γίνεται ηπειρωτικό.

Η Μακεδονία διοικητικά διαιρείται σε δεκατρείς νομούς: Θεσσαλονίκης με πρωτεύουσα τη Θεσσαλονίκη, Πιερίας με πρωτεύουσα την Κατερίνη, Ημαθίας με πρωτεύουσα τη Βέροια, Κοζάνης με πρωτεύουσα την Κοζάνη, Γρεβενών με πρωτεύουσα τα Γρεβενά, Καστοριάς με πρωτεύουσα την Καστοριά, Φλωρίνης με πρωτεύουσα τη Φλώρινα, Πέλλης με πρωτεύουσα την Έδεσσα, Κιλκίς με πρωτεύουσα το Κιλκίς, Χαλκιδικής με πρωτεύουσα τον Πολύγυρο, Σερρών με πρωτεύουσα τις Σέρρες, Δράμας με πρωτεύουσα τη Δράμα και Καβάλας με πρωτεύουσα την Καβάλα.

Η Θεσσαλονίκη είναι η μητρόπoλη, οικονομικό και εμπορικό κέντρο και κύρια πόλη της Μακεδονίας, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη (ή συμπρωτεύουσα) της Ελλάδας και πρωτεύουσα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.