Σεβασμιότατε,
Αξιότιμοι Υπουργοί και βουλευτές
Κύριε Νομάρχα,
Κύριοι Δήμαρχοι,
Εκλεκτοί Παριστάμενοι,
Κυρίες και Κύριοι,
Φίλες και Φίλοι,
Κύριε πρόεδρε της Τοπικής Ένωσης Δήμων & Κοινοτήτων νομού Θεσσαλονίκης Βασίλη Παπαγεωργόπουλε, αγαπητά μελη του διοικητικού συμβουλίου, θεωρώ τιμή την παρουσία μου σε αυτό το βήμα σήμερα, καθώς το θέμα που επιλέξατε δεν είναι μόνο σημαντικό αλλά και πολύ επίκαιρο. Θέλω να συγχαρώ τους διοργανωτές γιατί με την πρωτοβουλία τους αυτή προσφέρουν ένα γόνιμο βήμα διαλόγου και προβληματισμού σχετικά με το μέλλον της πόλης, του νομού αλλά και γενικότερα της Βόρειας Ελλάδας.
Θέλω να επισημάνω, εξαρχής, πως όταν μιλάμε για τις προοπτικές της Θεσσαλονίκης, μιλάμε για τις προοπτικές της Βόρειας Ελλάδας, καθώς αυτές οι δύο έννοιες αλληλένδετες. Οι προοπτικές της Θεσσαλονίκης είναι συνδεδεμένες με την ανάπτυξη της Βόρειας Ελλάδας και, παράλληλα, η Μακεδονίας και η Θράκη συνδέονται αναπτυξιακά και επηρεάζονται από την πορεία και τις προοπτικές της Θεσσαλονίκης.
Στα χρόνια που προηγήθηκαν ειπώθηκαν πολλά. Μελέτες επί μελετών, σχέδια, οραματισμοί και αναλύσεις έχουν «εξαντληθεί» και μας έχουν «εξαντλήσει». Γνωρίζουμε πολύ καλά, σήμερα όλοι μας, τι πρέπει να γίνει. Η υλοποίηση είναι εκείνη που έχει υστερήσει και πρέπει να τη δρομολογήσουμε.
Στις νέες συνθήκες που γρήγορα διαμορφώνονται γύρω μας, απαιτείται ένας στρατηγικός σχεδιασμός υλοποίησης σε βάθος δεκαετίας για την ανάπτυξη της Μητροπολιτικής Θεσσαλονίκης και πάντα σε συνάρτηση με τον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο στον οποίο βρίσκεται η πόλη μας και η Βόρεια Ελλάδα.
Η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα δικαιούνται να αποκτήσουν το δικό τους σημαντικό ρόλο στη σύγχρονη πραγματικότητα που διαμορφώνεται και εξελίσσεται εντός και εκτός συνόρων.
Η περιοχή δικαιούται να ανακτήσει τον ιστορικό, πολιτικό, πολιτισμικό και οικονομικό ρόλο της στην ευρύτερη περιοχή.
Πρέπει να επενδύσουμε στα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτουμε προκειμένου να φτάσουμε γρηγορότερα στο στόχο και να ανακτήσουμε το χαμένο χρόνο.
Οφείλουμε να γίνουμε ανταγωνιστικοί κοιτώντας μπροστά με διορατικότητα, υπευθυνότητα και όραμα. Η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα, επιβάλλεται να αποκτήσουν τη δική τους ταυτότητα, «ταυτότητα» προϊόντων και υπηρεσιών. Η περιοχή μπορεί να μετατραπεί σε διεθνές κέντρο ανάπτυξης των επιστημών, της έρευνας, της τεχνολογίας, της καινοτομίας αλλά και του εμπορίου. Η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να γίνει το κέντρο της νέας οικονομικής ανάπτυξης της χώρας, το κέντρο για τη ΝΑ Ευρώπη και η πύλη εισόδου της Μέσης Ανατολής και της Ασίας στην Ευρώπη.
Αυτός πρέπει να είναι ο στόχος μας για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα και σε αυτό το στόχο πρέπει να ενώσουμε τις προσπάθειές μας για την εφαρμογή ενός συγκροτημένου στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης του Βορειοελλαδικού Χώρου.
Συγκεκριμένα, οι κατευθυντήριοι άξονές της πολιτικής μας είναι:
- H έγκαιρη προετοιμασία των προγραμμάτων που θα ενταχθούν στο Δ´ ΚΠΣ (το ΚΠΣ της Περιφέρειας), όπου απαιτείται ακριβής στόχευση.
- Η άμβλυνση των ενδοπεριφερειακών και κοινωνικών ανισοτήτων.
- Η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων και των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της περιοχής.
- Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
- Η ενίσχυση της εξωστρέφειας της Οικονομίας μας.
- Η προστασία και η αξιοποίηση του Φυσικού Περιβάλλοντος.
- Η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων και του Ορυκτού Πλούτου.
- Η τόνωση της απασχόλησης, η άνοδος του βιοτικού επιπέδου, η βελτίωση της ποιότητας ζωής, όλων ανεξαίρετα των κατοίκων της περιοχής.
Κυρίες και Κύριοι,
Βρισκόμαστε σε έναν πολύ καλό δρόμο. Εδώ και 15 μήνες εργαζόμαστε μεθοδικά και συντονισμένα θέτοντας σε εφαρμογή το Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης του Βορειοελλαδικού Χώρου προκειμένου να ξεκινήσει για την περιοχή μία νέα εποχή προόδου
Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης
Το Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης του Βορειοελλαδικού Χώρου υλοποιείται ως εξής:
Διαβλέποντας τη δυναμική της περιοχής μας στη νέα εποχή, προετοιμάζουμε τις δομές μας. Το ΥΜΑΘ αλλάζει μορφή και στόχευση. Το νέο υπουργείο που ετοιμάζουμε καλείται να παίξει τον επιτελικό ρόλο του συντονιστή του κυβερνητικού έργου στη Βόρεια Ελλάδα. Συνδεόμαστε λειτουργικά με τα υπόλοιπα υπουργεία, συγκροτώντας ισάριθμες επιχειρησιακές μονάδες που αναλαμβάνουν το έργο της διαμόρφωσης προτάσεων, της προώθησης, της υποστήριξης, του συντονισμού, και της εναρμόνισης των κυβερνητικών δράσεων στη Βόρεια Ελλάδα. Θεωρούμε συγκριτικό πλεονέκτημα και όχι μειονέκτημα τη θέση του υπουργείου στην περιφέρεια, καθώς αυτό μπορεί να αφουγκράζεται πολύ καλύτερα τις ανησυχίες και τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών. Πιστεύουμε και είμαστε αποφασισμένοι να ασκήσουμε με επιτυχία αυτό το ρόλο.
Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη διευκόλυνση των μετακινήσεων και των μεταφορών, των επαφών και των επικοινωνιών, με τις γειτονικές χώρες. Ο δρόμος που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τις πρωτεύουσες των γειτονικών χωρών να γίνεται σε τρεις ώρες. Έργο στρατηγικής σημασίας για το σκοπό αυτό είναι το πλέγμα των δρόμων που συγκροτούν η Εγνατία Οδός και οι κάθετοι άξονες. Δέσμευσή μας είναι να επιταχύνουμε, τόσο την κατασκευή των έργων, όσο και τη δημοπράτηση των τμημάτων που απομένουν, με στόχο την ολοκλήρωσή τους, μέχρι το 2008.
Μετατρέπουμε τη Βόρειο Ελλάδα σε ισχυρό διεθνή ενεργειακό δίαυλο, που να συνδέει την Ανατολή με τη Δύση.
- Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στον αγωγό φυσικού αερίου που συνδέει την Ελλάδα με την Τουρκία και την Ιταλία. Πρόσφατα πάρθηκε και η σχετική απόφαση για την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας.
- Πρωταγωνιστούμε στην επέκταση του αγωγού προς την Αυστρία, μέσω βαλκανικής οδού.
- Υπογράψαμε συμφωνία για την υλοποίηση του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη.
- Αναβαθμίζουμε τη θέση της Χώρας στα ηλεκτρικά δίκτυα της Ν.Α. Ευρώπης και τις διασυνδέσεις τους.
Αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη: Μετά από 13 χρόνια διαπραγματεύσεων, υπεγράφη τον Απρίλιο η τριμερής πολιτική συμφωνία (Ελλάδα, Ρωσία, Βουλγαρία) που δίνει το πράσινο φως για τη συγκρότηση εταιρίας που θα υλοποιήσει το έργο.
Αγωγός φυσικού αερίου: Τον Μάιο παρουσιάστηκαν οι λεπτομέρειες του έργου, σε συνέχεια της απόφασης για υπογραφή διακρατικής συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας και της Ιταλίας. Tο μήκος του αγωγού από την Kομοτηνή μέχρι τον Σταυρολιμένα ή τον Aσπροπόταμο της Hπείρου στις ακτές του Iονίου είναι 600 χλμ., ενώ το μήκος του υποθαλάσσιου αγωγού είναι περίπου 220 χλμ. Το κόστος του χερσαίου τμήματος του αγωγού είναι 600 εκατ. ευρώ, ενώ το κόστος του υποθαλάσσιου τμήματος είναι περίπου 300 εκατ. ευρώ και θα καταβληθεί προσπάθεια να επιδοτηθεί από την E.E. και το Δ´ KΠΣ.
Ενεργοποιούμε το ελληνικό σχέδιο ανασυγκρότησης των Βαλκανίων. Παρά τα πολλά (οργανωτικά, θεσμικά και οικονομικά) προβλήματα, αποδεικνύουμε τη συνέπεια και τη συνέχεια της Εξωτερικής Πολιτικής μας.
Από το Μάρτιο του 2004 μέχρι σήμερα, ξεπεράστηκαν σημαντικές δυσκολίες του Εθνικού Σχεδίου Οικονομικής Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων, δρομολογώντας τα πρώτα μεγάλα έργα. Ειδικότερα στον ιδιωτικό τομέα απορροφήθηκαν πλήρως οι επιδοτήσεις των ιδιωτικών επενδύσεων για τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, το 70% των επενδύσεων για την Αλβανία, ενώ αυξήθηκε η κινητικότητα των ελληνικών επενδύσεων στη FYROM, τη Σερβία-Μαυροβούνιο και τη Βοσνία Ερζεγοβίνη.
Δημιουργούμε στην ανατολική πλευρά της πόλης πόλο καινοτομικής δραστηριότητας: Τη ‘’Ζώνη Καινοτομίας Θεσσαλονίκης’’. Θέτουμε σε εφαρμογή ένα μεγάλο πρόγραμμα τεχνολογικής ανάπτυξης, το οποίο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ισχυρού συμπλέγματος έρευνας, τεχνολογίας, πληροφορικής ιατρικής, τηλεπικοινωνιών, καινοτομικής επιχειρηματικότητας και γεωργίας στη Βόρεια Ελλάδα. Στόχος μας είναι να αναδειχθεί η Θεσσαλονίκη σε Μητρόπολη καινοτομίας για ολόκληρη την περιοχή, να έρθουν νέες επιχειρήσεις, να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.
Το έργο πρόκειται να χρηματοδοτηθεί αρχικά από ειδικό μέτρο που έχει δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό στο ΕΠΑΝ και συμπληρωματικά από το ΠΕΠ Κ. Μακεδονίας, το Πρόγραμμα ‘’Κοινωνία της Πληροφορίας’’ και το 4ο ΚΠΣ».
Αναμένεται σύντομα η προκήρυξη από την Διαχειριστική Αρχή του ΕΠΑΝ και εντός του καλοκαιριού θα ξεκινήσει η υλοποίηση των έργων που περιλαμβάνονται στη Ζώνη. Η προσπάθεια για την ανάδειξη της Θεσσαλονίκης σε μια πόλη για την έρευνα, την καινοτομία και τις νέες υπηρεσίες μέσα από ένα στοχευμένο και συντονισμένο πρόγραμμα δράσεων και ενεργειών αποτελεί στρατηγικό στόχο, προκειμένου να διαμορφωθεί η μελλοντική «ταυτότητα» της πόλης, στον ελληνικό, αλλά και τον ευρύτερο χώρο, σε όρους οικονομικής ανάπτυξης και συνεργασίας.
Μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του INTERREG, με τη βεβαιότητα ότι θα αποτελέσει κέντρο για τη μεταφορά τεχνογνωσίας στην περιοχή, αλλά και για την εκπαίδευση στελεχών από τις γειτονικές χώρες. Υπογραμμίζω ότι η Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG (με συνολικό προϋπολογισμό 500 εκ. ευρώ) είναι βασικό εργαλείο στην προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας».
Στο ΥΜΑ-Θ προχωρήσαμε στη δημιουργία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος, για την εξυπηρέτηση ελλήνων και ξένων επενδυτών, την υποστήριξη της αναπτυξιακής πορείας της Βόρειας Ελλάδας και την παροχή πληροφόρησης για την ανασυγκρότηση των χωρών της Ν.Α. Ευρώπης. Το έργο εντάσσεται στο πρόγραμμα ‘’Κοινωνία της Πληροφορίας.
Μέσω του ΟΠΣ θα παρακολουθείται η αναπτυξιακή πορεία των τριών Περιφερειών της Βόρειας Ελλάδας (Περιφέρειες Δυτικής, Κεντρικής, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης), θα υποστηρίζεται το στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, θα παρακολουθείται η ανασυγκρότηση των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και θα παρέχεται πληροφόρηση προς κάθε ενδιαφερόμενο που θέλει να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η ανάθεση της μελέτης έχει υπογραφεί και εντός του καλοκαιριού αναμένεται η προκήρυξη του κυρίως έργου.
Το ΥΜΑΘ μετατρέπεται σε κόμβο πληροφόρησης και παρατηρητήριο της ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή.
Προωθούμε άμεσα την ίδρυση Διεθνούς Πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη, με στόχο να αποτελέσει χώρο συνάντησης των πολιτισμών και ανάδειξης των αρχών της Ε.Ε».
Tο Υπουργείο Παιδείας βρίσκεται ήδη σε συνεννόηση με την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, για την ανεύρεση χώρων που θα στεγάσουν το Διεθνές Πανεπιστήμιο στην Θεσσαλονίκη.
Με το νέο αναπτυξιακό νόμο εισάγουμε ισχυρά κίνητρα για κάθε μορφής διαμετακομιστικά κέντρα (χερσαία, θαλάσσια ή εναέρια) για εφοδιαστικές υπηρεσίες και δίκτυα διανομής, η ανάπτυξη των οποίων αφορά ιδιαίτερα τη Βόρεια Ελλάδα.
Ο νέος αναπτυξιακός νόμος επεκτείνει το θεσμικό πλαίσιο κινήτρων, συμπεριλαμβάνοντας νέους τομείς, όπως το εμπόριο και οι υπηρεσίες, που έχουν ιδιαίτερη δυναμική προοπτική. Καινοτόμες υπηρεσίες, όπως είναι τα εργαστήρια εφαρμοσμένης βιομηχανικής έρευνας, τα εμπορευματικά κέντρα, η ανάπτυξη λογισμικού, οι υπηρεσίες εφοδιαστικής αλυσίδας, τα διαμετακομιστικά κέντρα παίρνουν τη σκυτάλη στη μάχη της ανάπτυξης.
Έργα Κοινωνικής ευθύνης
Παράλληλα, προωθούμε έργα κατασκευής και εξοπλισμού Αστικών Κέντρων Υγείας στην ευρύτερη περιοχή».
Προχωρούν οι διαδικασίες για την κατασκευή Κέντρων Υγείας Αστικού Τύπου στον Εύοσμο, την Καλλικράτεια και στο παλιό νοσοκομείο του Αγίου Παύλου, επί της Φράγκων. Η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί.
Δίνουμε (στο πλαίσιο του τετραετούς προγράμματος σχολικής στέγης) άμεση προτεραιότητα στη Θεσσαλονίκη, όπου πολλά σχολικά κτίρια παραμένουν σε προβληματική κατάσταση.
Σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, θα καλυφθούν πλήρως, οι παλιές οικονομικές υποχρεώσεις της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης για τη σχολική στέγη ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν σύντομα τα έργα, και σημαντικός αριθμός νέων σχολείων, άριστα δημιουργημένων, να αρχίσει να λειτουργεί από το Σεπτέμβριο. Ήδη δόθηκε κονδύλι 6.000.000 € .
Θεσμοθετούμε ένα νέο ανεξάρτητο φορέα (το Συμβούλιο Προστασίας και Ανάπτυξης Θερμαϊκού Κόλπου) με συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης, των τοπικών φορέων και της επιστημονικής κοινότητας, με περιβαλλοντικούς και αναπτυξιακούς στόχους. Κυρίως μάλιστα για την προστασία του Θερμαϊκού, την ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων, την ουσιαστική συμβολή στην ανάπτυξη της περιοχής, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής».
Η σχετική πρόταση του Υπουργείου Μακεδονίας – Θράκης για την ίδρυση του ανεξάρτητου φορέα προστασίας και ανάπτυξης του Θερμαϊκού Κόλπου βρίσκεται ήδη στο ΥΠΕΧΩΔΕ και οι διαβουλεύσεις έχουν περατωθεί. Αναμένεται το ΥΠΕΧΩΔΕ να εκφράσει τις τελικές του παρατηρήσεις επί του κειμένου για να προωθηθεί προς θεσμοθέτηση. Ήδη το Υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης έχει προχωρήσει στην οργανωσιακή δομή του φορέα και αναμένεται η νομοθετική εξουσιοδότηση, για να προχωρήσει στην υλοποίησή του.
Προωθούμε, ταυτόχρονα, τα έργα που αφορούν την πλήρη ολοκλήρωση της Εγκατάστασης Βιολογικού Καθαρισμού, ώστε να δοθεί οριστική λύση στο πρόβλημα.
Έργα υποδομών
Τα μεγάλα έργα στη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα έχουν πάρει το δρόμο τους.
Το Μακεδονικό ΜΕΤΡΟ, όπως ονομάσαμε το μετρό της Θεσσαλονίκης. Θα είναι το μεγαλύτερο δημόσιο έργο που θα κατασκευαστεί ποτέ στην Ελλάδα.
Αναμένεται η ανάδειξη του προσωρινού αναδόχου εντός του Ιουλίου. Η εγκατάσταση του κατασκευαστή θα γίνει μέσα στον Σεπτέμβριο του 2005.
Η χρηματοδότησή του είναι ήδη εξασφαλισμένη, από το τρέχον κοινοτικό πλαίσιο στήριξης, αλλά και το Δ´ΚΠΣ. Ο προϋπολογισμός του έργου, ξεπερνά το 1,5 δισ. ευρώ και σε πρώτη φάση θα αφορά σε εννέα χιλιόμετρα και 600 μέτρα, με 13 σταθμούς, που αναμένεται να διατεθούν προς χρήση στο κοινό, μέσα στα επόμενα έξι χρόνια.
Το Μακεδονικό Μετρό της Θεσσαλονίκης θα είναι σαφώς πιο σύγχρονο από αυτό της Αθήνας, καθώς οι δύο γραμμές δεν θα είναι σε μια σήραγγα, οι συρμοί θα είναι κλιματιζόμενοι και το δε σύστημα λειτουργίας του θα είναι εντελώς αυτόματο, μέχρι το σημείο που δεν θα χρειάζεται οδηγός, αλλά μόνο συνοδός.
Υποθαλάσσια Αρτηρία:
Αναδείχτηκε ο προσωρινός ανάδοχος. Στα τέλη του καλοκαιριού αναμένεται να αρχίσει η κατασκευή του. Ορίζοντας υλοποίησης: τέσσερα χρόνια από την έναρξη των εργασιών . Το έργο είναι ύψους 450 εκατ. ευρώ και θα ολοκληρωθεί σε διάστημα 48 μηνών, από την ημερομηνία της έναρξης κατασκευής του.
Το Αεροδρόμιο Μακεδονία:
Στις 28 Απριλίου επαναπροκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για την επέκταση του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης κατά χίλια μέτρα στη θάλασσα.
Οι προσφορές θα κατατεθούν την 23η Ιουνίου, η υπογραφή της σύμβασης και η έναρξη των εργασιών τοποθετούνται τον Ιούλιο και προβλέπεται μείωση κατά έξι μήνες του συμβατικού χρόνου ολοκλήρωσης του έργου σε σχέση με την αρχική διακήρυξη.
Παράλληλα, έως το 2008, προβλέπεται:
- ολοκλήρωση τμήματος του ΜΕΤΡΟ,
- ολοκλήρωση του τμήματος της ΠΑΘΕ από τη Λάρισα ως τη Θεσσαλονίκη,
- ολοκλήρωση της Εγνατίας και των κάθετων αξόνων της,
- αναβάθμιση του Αεροδρομίου,
- κατασκευή της υποθαλάσσιας αρτηρίας και
- δημιουργία υπόγειων χώρων στάθμευσης.
Έως την ίδια χρονιά, προβλέπονται ακόμη:
- η ολοκλήρωση της ενωτικής οδού ΒΙΠΕΘ – Π.Α.Θ.Ε,
- η ανακατασκευή σημαντικού τμήματος της Παλαιάς Συμμαχικής οδού
- η ανάπλαση της κοίτης του Γαλλικού και της Λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου σε ενιαίο Εθνικό Πάρκο.
Παράλληλα,
- Πρόσφατα το Υπουργείο Μεταφορών ανακοίνωσε το νέο Συγκοινωνιακό Χάρτη της Θεσσαλονίκης με δέσμη μέτρων μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων που αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των Θεσσαλονικέων και βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών.
- Επιστημονικό κλιμάκιο του ΥΠΕΧΩΔΕ ήρθε στη Θεσσαλονίκη και κατέγραψε τις ανάγκες που έχει ο νομός σε μικρά έργα.
Κυρίες και Κύριοι,
Το μέλλον, σε ό,τι αφορά την οικονομία και την ανάπτυξη, ιδίως σε μια Ελλάδα που βαδίζει στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανήκει στην Περιφέρεια και στην Αυτοδιοίκηση. Σε όλους τους βαθμούς Αυτοδιοίκησης.
Γνωρίζετε ότι το Γ’ ΚΠΣ, ιδίως όμως το Δ’ ΚΠΣ, όπως και γενικότερα η ανάπτυξη στα χρόνια που έρχονται, περνάει πια από το κέντρο στην περιφέρεια. Αυτό δεν είναι μόνο μια απλή πολιτική επιλογή. Είναι μια συγκεκριμένη επιτακτική ανάγκη, η οποία προκύπτει τόσο από την πραγματοποίηση της αποκέντρωσης, όσο και από τις υποχρεώσεις της Χώρας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μέλλον της ανάπτυξης βρίσκεται πια και πολύ περισσότερο θα βρίσκεται τα επόμενα χρόνια στα χέρια των Περιφερειών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης 1ου και 2ου Βαθμού. Για να μπορέσουν να ανταποκριθούν σε αυτή τη μεγάλη αποστολή οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να είναι έτοιμοι και από πλευράς πόρων και αρμοδιοτήτων και από πλευράς υλικοτεχνικής υποδομής.
Είναι γνωστό ότι ενώ στην Ελλάδα είχαμε ήδη προβλέψει μέσα στο Σύνταγμα την οικονομική αυτοτέλεια ως προϋπόθεση για την θεσμική υπόσταση και την στήριξη των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ατυχώς αυτή η οικονομική αυτοτέλεια και η ετοιμότητα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τις προκλήσεις των καιρών ουσιαστικά δεν είχε γίνει πράξη.
Δεν ήταν μόνο ότι έλειψαν οι πόροι, είναι και το γεγονός ότι φορτώθηκε χρόνια ολόκληρα η Τοπική Αυτοδιοίκηση - και ιδίως η Τοπική Αυτοδιοίκηση 1ου Βαθμού - αρμοδιότητες που πολλές φορές δεν ήταν δικές της, αλλά και όταν ήταν δικές της δεν είχε τα μέσα να τις ασκήσει.
Της έλειπαν οι πόροι, της έλειπε η αναπτυξιακή διάσταση της χρησιμοποίησης των όποιων πόρων, της έλειπε το στελεχιακό δυναμικό και η υλικοτεχνική υποδομή.
Βρισκόμαστε μπροστά στην πρόκληση που συνεπάγεται ότι είναι αδύνατο να χάσουμε έστω και μια μέρα και από το Γ’ και από το Δ’ ΚΠΣ, αλλά πολύ περισσότερο να χάσουμε έστω και μια μέρα από την μεγάλη προτεραιότητα που λέγεται ανάπτυξη της Χώρας και, ιδίως, περιφερειακή ανάπτυξη.
Όταν ο Πρωθυπουργός από την Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον περασμένο Σεπτέμβριο μίλησε για την προτεραιότητα της περιφερειακής ανάπτυξης αυτό δεν ήταν μια απλή εξαγγελία. Αυτό είναι μια εθνική προτεραιότητα την οποία καθένας από εμάς, κατά τάξη αρμοδιότητας στο Υπουργείο του, πρέπει να κάνει πράξη.
Εκεί στοχεύει ακριβώς και το Πρόγραμμα «ΘΗΣΕΑΣ» που, όπως ξέρετε, ήταν μια από τις σημαντικότερες προτεραιότητες με τις οποίες ξεκίνησε το Υπουργείο Εσωτερικών, από την πρώτη ημέρα ανάληψης της νέας διακυβέρνησης.
Το Πρόγραμμα «ΘΗΣΕΑΣ» δεν είναι απλώς και μόνο ένα ακόμα πρόγραμμα οικονομικής στήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο «ΘΗΣΕΑΣ» δεν είναι αντικατάσταση απλώς του Προγράμματος ΕΠΤΑ. Είναι ένα άλλο πρόγραμμα, μια άλλη νοοτροπία, μια άλλη φιλοσοφία, μια άλλη πολιτική. Μια άλλη πολιτική η οποία προϋποθέτει ότι πηγαίνουν στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης οι πόροι που τους ανήκουν και οι πόροι αυτοί έχουν αναπτυξιακή προοπτική.
Είναι ένα τεράστιο πρόγραμμα σε ό,τι αφορά το ποσό, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ των ετών 2005-2009. Μιλάμε για ένα πρόγραμμα όπου το κεντρικό Κράτος δείχνοντας τη φροντίδα του δεν το αφήνει στην τύχη του με την έννοια ότι συμμετέχει κι αυτό στο πρόγραμμα με τη δική του οικονομική συνεισφορά.
Είναι ένα πρόγραμμα που συνδυάζεται με την παρέμβαση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και τη συνεργασία της με τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πράγμα που πολλαπλασιάζει και το ύψος των πόρων και την επιχειρησιακή εμβέλεια την οποία έχει το πρόγραμμα αυτό.
Πέραν τούτου, επειδή πρόκειται για ένα πρόγραμμα αναπτυξιακό, πρωτόγνωρο σε ό,τι αφορά και τις προκλήσεις που καλείται ν’ αντιμετωπίσει, το Κράτος και οι Περιφέρειές του δεν μπορεί να μείνουν αμέτοχες απέναντι στην τεράστια προσπάθεια που θα καταβάλλουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού.
Γι’ αυτό, και χωρίς - σε καμία περίπτωση - να ποδηγετήσει τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Κράτος θα σταθεί έναντι αυτών αρωγός μέχρι να αποκτήσουν τη δική τους υλικοτεχνική υποδομή, στελεχιακό δυναμικό και τεχνογνωσία.
Θα σταθεί διπλά τους αρωγός για να τους παράσχει τα μέσα εκείνα τα οποία είναι απαραίτητα ώστε σιγά - σιγά οι αναπτυξιακές τους δυνατότητες να ολοκληρωθούν.
¢ρα, αυτό το πρόγραμμα έχει αναπτυξιακή προοπτική. Αυτό το πρόγραμμα δίνει όλους τους πόρους στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συμβάλλει σε αυτό το κράτος, ανοίγει τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ιδιωτική πρωτοβουλία και το Κράτος δεν παρεμβαίνει.
Το Κράτος παρέχει τα μέσα ώστε σιγά - σιγά οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης ν’ ανοίξουν τα δικά τους φτερά προς την κατεύθυνση η οποία τους ανήκει.
Αυτό δεν είναι μία απλή πολιτική επιλογή, είναι μία εθνική στρατηγική και εθνική προτεραιότητα.
Κυρίες και Κύριοι,
Στο νέο κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων που επεξεργάζεται η ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών η Πολιτεία θα παράσχει το θεσμικό πλαίσιο για τις μητροπολιτικές συνεργασίες. Θα περιγράφονται συγκεκριμένα πεδία αρμοδιοτήτων. Η λήψη των αποφάσεων είναι εκείνη που εναπόκειται στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσα από τη συνεργασία. Το τι απόφαση θα πάρουν, για παράδειγμα για θέματα συγκοινωνιακά, χωροταξικά, προστασίας περιβάλλοντος. Αυτό σημαίνει, άλλωστε, σεβασμός της έννοιας του μητροπολιτικού Δήμου.
Η έννοια της μητροπολιτικής συνεργασίας διευκολύνεται και από την πρόσφατη αναθεώρηση του Συντάγματος, στο πλαίσιο της οποίας έχει τεθεί πλέον ρητή διάταξη, ιδίως για θέματα τα οποία σχετίζονται με την χωροταξία και το περιβάλλον, σύμφωνα με την οποία μπορούν να ανατεθούν στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και υποθέσεις που δεν είναι καθαρά τοπικές.
Σε κάθε περίπτωση, κεντρικός άξονας της πολιτικής μας είναι οι Ολοκληρωμένες Αναπτυξιακές Παρεμβάσεις για κάθε Περιφέρεια της Πατρίδας μας, ανάλογα με τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζει, τα πλεονεκτήματα που διαθέτει, τις ευκαιρίες που μπορεί να της προσφέρει η Νέα Εποχή. Όμως οι παρεμβάσεις αυτές δεν μπορεί, ούτε να σχεδιαστούν μακριά από τις τοπικές κοινωνίες, ούτε να εφαρμοστούν χωρίς τη δική τους συμμετοχή. Οι μεγάλες αλλαγές γίνονται με συμμέτοχο και σύμμαχο την κοινωνία και πρέπει να κερδηθεί η χαμένη αξιοπιστία σε όλους τους βαθμούς διοίκησης.
Η κακοδιοίκηση, η σπατάλη και η υπεξαίρεση πρέπει να εκλείψουν παντελώς. Πρέπει ο πολίτης – δημότης – καταναλωτής να απολαμβάνει ποιοτικές υπηρεσίες, σε ανταγωνιστικές τιμές. Χωρίς να χάσουμε το κοινωνικό μας πρόσωπο μπορούμε, εκσυγχρονίζοντας τις δομές μας, να διαφυλάξουμε το, λιγοστό πλέον, δημόσιο χρήμα. Η εποχή των «παχέων αγελάδων» πέρασε ανεπιστρεπτί. Με σωστή διαχείριση και καινοτόμες ιδέες μπορούμε να πολλαπλασιάσουμε τους πόρους μας και το αποτέλεσμα.
Σε λίγο, η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα έχει το νόμο για τις συμβάσεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, «πεδίον δόξης λαμπρόν» για όλους. Το στοίχημα πλέον είναι στα χέρια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είμαι βέβαιος ότι κανείς σας δε θα ήθελε να το χάσει.
Καλή δύναμη σε αυτή τη μεγάλη κοινή προσπάθεια όλων μας.
Σας ευχαριστώ